Nguyên nhân rối loạn giấc ngủ cuối năm

Cuối năm là giai đoạn nhiều người gặp tình trạng trằn trọc khó ngủ, ngủ không sâu hoặc thức dậy giữa đêm rồi không thể ngủ lại. Rối loạn giấc ngủ không chỉ khiến cơ thể mệt mỏi mà còn ảnh hưởng đến tinh thần, hiệu suất làm việc và sức khỏe lâu dài. Vậy vì sao càng về cuối năm, tình trạng khó ngủ lại trở nên phổ biến hơn?

Rối loạn giấc ngủ là gì?

Là tình trạng giấc ngủ bị xáo trộn về thời gian, chất lượng hoặc nhịp sinh học. Người mắc rối loạn giấc ngủ thường gặp các biểu hiện như:

Khó đi vào giấc ngủ

Ngủ không sâu, dễ tỉnh giấc

Thức dậy sớm hơn bình thường

Ngủ đủ giờ nhưng vẫn mệt mỏi

Nếu tình trạng này kéo dài, cơ thể sẽ không được phục hồi đầy đủ, dễ dẫn đến suy giảm sức khỏe tổng thể.

Áp lực công việc cuối năm làm giấc ngủ xáo trộn

Cuối năm là thời điểm cao điểm của công việc, tổng kết, chạy deadline, doanh số và kế hoạch năm mới. Áp lực tinh thần kéo dài khiến não bộ luôn trong trạng thái căng thẳng, khó “tắt” khi lên giường ngủ.

Stress làm tăng hormone cortisol – yếu tố cản trở việc tiết melatonin, hormone điều hòa giấc ngủ. Khi melatonin suy giảm, rối loạn giấc ngủ xuất hiện với biểu hiện khó ngủ, ngủ chập chờn hoặc hay mơ.

Thay đổi sinh hoạt làm rối loạn nhịp sinh học

Cuối năm thường đi kèm với nhiều buổi tiệc, tăng ca, thức khuya hoặc dậy muộn vào những ngày nghỉ. Việc thay đổi giờ sinh hoạt liên tục khiến đồng hồ sinh học bị xáo trộn.

Khi nhịp sinh học không ổn định, cơ thể không còn “biết” khi nào nên ngủ và khi nào nên tỉnh táo. Đây là một nguyên nhân phổ biến nhưng thường bị bỏ qua.

Thời tiết cuối năm ảnh hưởng đến chất lượng ngủ

Vào cuối năm, thời tiết chuyển lạnh hoặc thay đổi thất thường, đặc biệt ở những người nhạy cảm. Nhiệt độ thấp làm co mạch, dễ gây khó chịu, đau nhức cơ thể, từ đó ảnh hưởng đến giấc ngủ.

Ngoài ra, việc sử dụng máy sưởi, điều hòa liên tục cũng có thể làm khô không khí, gây khô mũi, họng, khiến người ngủ không sâu và dễ thức giấc giữa đêm – một biểu hiện thường gặp của rối loạn giấc ngủ.

Thói quen sử dụng thiết bị điện tử trước khi ngủ

Cuối năm, nhiều người có xu hướng sử dụng điện thoại, máy tính bảng hoặc làm việc trên laptop đến sát giờ đi ngủ. Ánh sáng xanh từ các thiết bị này ức chế quá trình sản sinh melatonin, khiến não bộ hiểu nhầm rằng vẫn còn ban ngày.

Việc tiếp xúc ánh sáng xanh kéo dài làm tăng nguy cơ rối loạn giấc ngủ, đặc biệt là khó ngủ và ngủ muộn hơn bình thường.

Chế độ ăn uống thất thường cuối năm

Ăn uống không điều độ, ăn tối muộn, sử dụng nhiều rượu bia, cà phê trong các buổi tiệc cuối năm cũng là yếu tố khiến giấc ngủ bị ảnh hưởng.

Rượu bia có thể khiến bạn buồn ngủ nhanh nhưng lại làm giấc ngủ nông và dễ tỉnh giấc. Caffeine kích thích hệ thần kinh trung ương nhất là ở người nhạy cảm.

Rối loạn giấc ngủ ảnh hưởng thế nào đến sức khỏe?

Nếu rối loạn giấc ngủ kéo dài trong giai đoạn cuối năm, cơ thể có thể đối mặt với nhiều vấn đề như:

Giảm khả năng tập trung, trí nhớ kém

Dễ cáu gắt, stress, lo âu

Suy giảm miễn dịch, dễ ốm vặt

Rối loạn nội tiết, tăng cân khó kiểm soát

Giấc ngủ kém chất lượng không chỉ ảnh hưởng ngắn hạn mà còn tác động tiêu cực đến sức khỏe lâu dài.

Làm gì để cải thiện giấc ngủ cuối năm?

Để hạn chế rối loạn giấc ngủ trong giai đoạn này, bạn có thể áp dụng một số thói quen đơn giản:

Cố gắng đi ngủ và thức dậy cùng một khung giờ

Hạn chế thiết bị điện tử trước khi ngủ 1 giờ

Tránh dùng cà phê, trà, rượu bia vào buổi tối

Tạo không gian ngủ yên tĩnh, ánh sáng dịu

Thư giãn nhẹ nhàng trước khi ngủ bằng đọc sách, nghe nhạc

Việc duy trì nếp sinh hoạt ổn định giúp cơ thể dần điều chỉnh lại nhịp sinh học và cải thiện chất lượng giấc ngủ.

Khi nào cần lưu ý tình trạng rối loạn giấc ngủ?

Nếu rối loạn giấc ngủ kéo dài nhiều tuần, kèm theo mệt mỏi nghiêm trọng, suy giảm tinh thần hoặc ảnh hưởng rõ rệt đến sinh hoạt hằng ngày, bạn không nên chủ quan. Đây có thể là dấu hiệu cảnh báo cơ thể đang quá tải hoặc gặp vấn đề sức khỏe tiềm ẩn.